Trends en ontwikkelingen

Op deze pagina leest u meer over de trends en ontwikkelingen in de markt- en straathandelbranche: wat speelt er? Welke risico’s loopt u als ondernemer in deze branche? Welke maatregelen kunt u nemen om die te verlagen?

Lichte stijging

Door de opkomst van discounters, zoals Primark, Action en Lidl, is de markt voor markt- en straatverkoop de laatste jaren gekrompen. Toch is de prognose voor het komende jaar dat de omzetten weer zachtjesaan omhoog gaan.

Cijfers

In Nederland zijn er ongeveer 1000 warenmarkten in ruim 400 marktgemeenten: dag-, week- of jaarmarkten, grote en kleine markten. Er zijn ruim 12.000 markthandel- en straathandelbedrijven, waaronder 11.000 bedrijven met slechts een of twee werkzame personen. Dit betreft vaak zelfstandigen, dikwijls met meewerkende gezinsleden. In 2013 telde de branche 1455 bedrijfsoprichtingen; iets minder dan het aantal opheffingen (1480) Het gemiddeld bedrijfsresultaat van 16,6% ligt aanzienlijk hoger dan het gemiddelde van de detailhandel (5,3%). De omzet bedraagt ongeveer € 1,2 miljard.

Wet- en regelgeving

De markt- en straathandelbranche heeft te maken met een groeiend aantal wetten en regels. Hieronder leest u de belangrijkste.

  • De Nederlandse Voedsel -en Warenautoriteit (NVWA) legt steeds meer regels op om de voedselveiligheid te vergroten. Ondernemers die levensmiddelen verkopen, zijn per 13 december 2014 verplicht op verzoek van de consument allergeneninformatie te verstrekken van de producten die zij verkopen.

  • Het Hoofdbedrijfschap Detailhandel (HBD) is in 2014 opgeheven en geeft dus het Bewijs van Registratie (de ‘marktpas’) niet meer uit. De marktpas was in veel gemeenten verplicht bij de aanvraag voor een vergunning: die gemeenten moeten nu dus hun vergunningsregels aanpassen.

  • Door de verdwijning van het HBD verdwijnt ook de Hygiënecode voor de Ambulante Handel, maar daarmee vervalt niet de verplichting om schoon en veilig te werken met voedsel.

  • Standwerkers kunnen zich certificeren. Het is de bedoeling dat gemeenten de standwerkplaatsen gedeeltelijk of geheel toewijzen aan gecertificeerde standwerkers.

  • Vanaf 1 november 2014 is de verkoop van nieuwe schamelaanhangwagens met oploopremmen verboden. Alternatieven voor de oplooprem zijn pneumatische, hydraulische of elektrische remsystemen.

  • Vanaf 13 juni 2014 gelden er nieuwe consumentenregels waarmee een consument sterker staat, wanneer hij of zij iets koopt op straat, aan de deur, via telefoon en internet.

  • Voor verkoop op straat of aan de deur is in sommige gemeenten een ventvergunning nodig. In andere gemeenten hoeft alleen een melding gedaan te worden.

  • De invoering van het bel-me-niet-register zorgt ervoor, dat verkoop aan de deur meer in de  belangstelling komt te staan. Er zijn geluiden voor het ontwikkelen van een bel-niet-aan register.

Risico’s

  • Nieuwe wet- en regelgeving op het gebied van hygiëne en allergenen, kan leiden tot nieuwe of verhoogde risico’s op het gebied van aansprakelijkheid.

  • Strengere wet- en regelgeving op het gebied van colportage, kan leiden tot nieuwe of verhoogde risico’s op het gebied van aansprakelijkheid.

  • Strengere wet- en regelgeving op het gebied van productie en grondstoffen brengt nieuwe en verhoogde risico’s op het gebied van aansprakelijkheid met zich mee.

  • Nieuwe remsystemen in verkoopwagens kan leiden tot nieuwe schaderisico’s.

Maatregelen

Breng in kaart welke aansprakelijkheden er zijn op het gebied van (product)aansprakelijkheid) en welke preventiemaatregelen u kunt treffen. Aanpassingen in de motorrijtuigenverzekeringen kunnen noodzakelijk zijn

Trends

In de markt- en straathandelbranche zijn een aantal trends waarneembaar:

  • Ongeveer de helft van de marktkooplieden heeft een traditioneel mobiel pinautomaat. In opkomst zijn mPos (mobiele Point of Sale)-pinoplossingen. Contactloos betalen wordt ook steeds meer gebruikt.

  • Ook binnen deze branche is een toenemende vraag naar duurzame en biologische producten, die op een verantwoorde manier zijn geproduceerd. Duurzame markten en boerenmarkten zijn dan ook in trek. Steeds meer markthandelaren houden zich bezig met duurzaam ondernemen en gebruiken bijvoorbeeld zonnepanelen op hun wagen.

  • Door de schaalverkleiningstrend is de kleine, lokale markt als ontmoetingsplek voor buurtbewoners in opkomst. Die markten zijn dikwijls biologische, duurzame, land- en boerenmarkten. De Pure markt, die in 2008 is begonnen in Amsterdam Oost en inmiddels is uitgebreid naar heel Amsterdam en andere steden, is hier een voorbeeld van.

  • Ondernemers in de markthandel en straathandel gebruiken steeds vaker sociale media. Voorbeelden zijn Socialijs, (een ijskar), die via Twitter vragen voor locaties doorkrijgt en hierop inspeelt en de Haagse Markt met een Facebook-pagina met filmpjes over onder meer de ‘kraam van de week’.

Risico’s

De toename van pinbetalingen en het gebruik van nieuwe betalingstechnologie zorgen ervoor, dat er meer risico’s ontstaan op het gebied van betalingen en cybercriminaliteit. Storingen kunnen leiden tot omzetverlies.

Maatregelen

Goed risicomanagement wordt in deze branche steeds belangrijker. Naast heldere algemene en leveringsvoorwaarden is een adequate beroepsaansprakelijkheidsverzekering heel belangrijk. Ook zijn er inmiddels speciale verzekeringen tegen cybercriminaliteit op de markt.

Personeel

Ruim een derde van de marktondernemers is 55 jaar of ouder. Deze groep zal binnen afzienbare termijn stoppen met werken. Een colporteur kan als freelancer werken op commissie- of provisiebasis, waardoor hij niets verdient als hij niks verkoopt.

Personeel op de markt moet vaak lang staan. Dit kan leiden tot ernstige lichamelijke klachten.

Risico’s

  • Personeel in de kraam moet vaak lang staan en dat kan tot fysieke klachten tot gevolg hebben. Die klachten kunnen leiden tot een toename van het ziekteverzuim en in ernstige gevallen zelfs tot arbeidsongeschiktheid.

  • De Wet beperking ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid vangnetters (BeZaVa) kan – zeker met het oog op de toename van het aandeel flexwerkers en stijging van de premies in deze sector – een grote impact hebben op de personeelskosten. De nieuwe wet Werk en zekerheid (WWZ) kan gevolgen hebben voor de inhuur van flexwerkers.

  • Voor deze groep – en met name voor de zzp’ers – is het risico op verlies van inkomen bij arbeidsongeschiktheid en het risico op een pensioengat groot. Er is geen algemeen verplicht gestelde bedrijfstakpensioenfonds. Werkgevers die het levensmiddelenbedrijf uitoefenen in de vorm van markt-, straat- en rivierhandel zijn uitgesloten van deelname aan de Stichting Bedrijfspensioenfonds voor het Levensmiddelenbedrijf. Er is wel een cao voor de ambulante handel.

Maatregelen

  • Preventie, verzuimbegeleiding, re-integratie en goede inkomensverzekeringen zijn in deze branche steeds belangrijker.

  • U bent als ondernemer met personeel wettelijk verplicht om een Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E) uit te voeren. Dat geeft u een goed beeld van aandachtpunten op het gebied van werknemersveiligheid.

  • Laat u zich verder goed adviseren over de mogelijkheden van eigenrisicodragerschap voor de Ziektewet-flex en WGA.

Meer informatie over de gevolgen van de nieuwe Wet werk en zekerheid (WWZ) voor de inhuur van flexwerkers vindt u in de riscosectie over Personeel.