Grazende koeien in de wei

Trends en ontwikkelingen

Op deze pagina leest u meer over de trends en ontwikkelingen in de melkveehouderij: wat speelt er? Welke risico’s loopt u als ondernemer in deze branche? Welke maatregelen kunt u nemen om die te verlagen?

Deze branche omvat naast melkveebedrijven, ook bedrijven die andere graasdieren fokken (vleeskalveren, schapen, geiten, paarden et cetera).

Trends, cijfers en verwachtingen

Ga voor actuele sectorinformatie zoals maco-economische cijfers, analyses en vooruitzichten naar insights. Met deze website voorziet ABN AMRO het bedrijfsleven van up-to-date economische informatie, nodig om concurrerend te kunnen ondernemen. Ook vindt u het laatste nieuws over de economie, sectoren en grondstoffen.

De cijfers over en de visie op de agrarische sector zijn samengesteld door sectoreconoom Frank Rijkers.

Wet- en regelgeving

Nederlandse en Europese wet- en regelgeving hebben een grote invloed op de melkveehouderij. Dit zijn de belangrijkste ontwikkelingen op dat gebied:

  • Milieu en dierenwelzijn gaan ook in deze branche een steeds grotere rol spelen. Daarom is eind 2013 gekozen voor behoud van de weidegang: daarmee zijn grenzen gesteld voor de schaalvergroting van de melkveebedrijven. De staatssecretaris van Economische Zaken wil dat in 2020 80% van de melkveehouderijen weidegang toepast (dat percentage ligt nu op 70%).  Ook moet rekening gehouden worden met omwonenden bij de bouw van grote stallen. De dierrechten voor koeien zijn voorlopig van de baan.

  • Wel is met nieuwe mestwetgeving begin 2014 een grens gesteld aan de fosfaatproductie; dit met het oog op verwachte groei van de veestapel, na afschaffing van de melkquota begin 2015: boeren moeten alle extra mestproductie (t.o.v. 2013) verwerken of extra grond in gebruik nemen. Het aantal koeien is verder bepalend voor de uitstoot van methaan. Het initiatief Duurzame Zuivelketen heeft daarom klimaatneutrale groei als doel gesteld.

  • In 2024 zijn asbestdaken definitief verboden in Nederland. Voor die tijd moeten alle asbesthoudende dakbedekkingen zijn verwijderd.

Trends

In de melkveehouderij zijn een aantal trends waarneembaar:

  • Prijzen in deze branche fluctueren sterk (zowel kost- als vraagprijzen), waardoor de zakelijke focus steeds meer van techniek naar rendement verschuift.

  • Uit de toekomstvisie van LTO Nederland blijkt een streven naar een melkveehouderij in 2020, ‘die economisch rendabel, veilig voor de consument, en diervriendelijk produceert met een zo laag mogelijke belasting van natuur en milieu’.

  • Steeds meer boeren gaan over tot het melken met computergestuurde apparaten.

  • Er komen steeds meer zorgboerderijen: een agrarisch bedrijf waar mensen met een zorg- of hulpvraag een waardevolle dagtaak vinden. De laatste jaren is de ontwikkeling van zorgboerderijen erg snel gegaan. Het aantal is gegroeid sinds 2000 van 200 tot 1.100.

Risico’s

  • Strengere wet- en regelgeving op het gebied van diergezondheid, en voedselveiligheid kan leiden tot nieuwe of verhoogde risico’s op het gebied van aansprakelijkheid.

  • Variaties in wisselkoersen, kost- en productprijzen zorgen voor fluctuaties in het inkomen.

  • Transport van dieren brengt specifieke risico’s met zich mee op het gebied van ziekte en ongevallen van de dieren, vervoerdersaansprakelijkheid, lading en milieu. Nieuwe wetgeving zorg voor mogelijke veranderingen in deze risico’s.

  • Het boerenbedrijf wordt in toenemende mate afhankelijk van een soepele en foutloze werking van ICT en techniek.

  • Zorgboerderijen hebben een eigen risicoprofiel op het gebied van brand, aansprakelijkheid en inkomensverzekeringen.

Maatregelen

  • Laat u goed adviseren over welke risico’s u loopt: welke aansprakelijkheden zijn er in uw bedrijf? (Is er bijvoorbeeld sprake van product- of vervoerdersaansprakelijkheid?).

  • Een financiële buffer en eventueel een krediet- en/of rechtsbijstandverzekering zijn in deze branche geen overbodige luxe.

  • Het risico op machinebreuk en van ICT-storingen kan worden afgedekt met de juiste verzekeringen. Daarnaast is regelmatige keuring en onderhoud onontbeerlijk.

Personeel

Veel melkveehouders zijn zelfstandig ondernemer. Relatief veel van hen hebben minder dan 10 personeelsleden. Om te besparen op personeelskosten, wordt in deze sector voortdurend gezocht naar instrumenten om zo efficiënt mogelijk te werken. Bovendien blijkt het lastig om geschikt personeel te vinden.

De WGA-vast premies van het UWV voor agrarische bedrijven dalen in 2015. Toch zijn ze nog steeds hoger dan die voor andere sectoren in het bedrijfsleven. Daarentegen stijgen de premies voor WGA-flex en Ziektewet-flex (ZW-flex). Deze premies zijn dan weer lager dan die voor andersoortige bedrijven.

Het aantal eigenrisicodragers is in 2014 met bijna 10% afgenomen in vergelijking met het jaar daarvoor.

Risico’s

  • In de agrarische sector komen een aantal ‘beroepsziektes’ regelmatig voor, zoals infectieziekten (door contact met dieren), fysieke klachten door intensief lichamelijk werk, huidaandoeningen en luchtwegaandoeningen door blootstelling aan chemicaliën zoals bestrijdingsmiddelen.

  • Door schaalvergroting groeien de risico’s op ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid.

  • De Wet beperking ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid vangnetters (BeZaVa) kan – zeker met het oog op de toename van het aandeel flexwerkers – een grote impact hebben op de personeelskosten. De nieuwe wet Werk en zekerheid (WWZ) kan gevolgen hebben voor de inhuur van flexwerkers.

  • Voor deze groep ondernemers is het risico op verlies van inkomen bij arbeidsongeschiktheid en het risico op een pensioengat groot. Wel is er voor de agrarische sector algemeen verbindend verklaarde cao’s, zoals het sociaal fonds arbeidsmarktbeleid voor agrarische en aanverwante bedrijven (Colland cao).

Maatregelen

  • Preventie, verzuimbegeleiding, re-integratie en goede inkomensverzekeringen zijn in deze branche steeds belangrijker.

  • U bent als ondernemer met personeel wettelijk verplicht om een Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E) uit te voeren. Dat geeft u een goed beeld van aandachtpunten op het gebied van werknemersveiligheid. Als u daar hulp bij zoekt, dan kan Stichting Stigas de uitvoering van het arboconvenant Agro & Arbo werkt beter voor u coördineren. Ook biedt de stichting RI&E diensten, re-integratie en preventieadviezen.

  • Laat u zich verder goed adviseren over de mogelijkheden van eigenrisicodragerschap voor de Ziektewet-flex en WGA.

Meer informatie over de gevolgen van de nieuwe Wet werk en zekerheid (WWZ) voor de inhuur van flexwerkers vindt u onder  Personeel.