Sla het menu over en ga direct naar de content van deze pagina. Sla het menu over en ga direct naar zoeken.
zonlicht dat door de aren van een akker schijnt

Trends en ontwikkelingen

Op deze pagina leest u meer over de trends en ontwikkelingen in de akkerbouw: wat speelt er? Welke risico’s loopt u als ondernemer in deze branche? Welke maatregelen kunt u nemen om die te verlagen?

Iets minder dan een derde (29%) van alle agrarische bedrijven in Nederland houdt zich bezig met akkerbouw. Daarvan is ruim de helft gespecialiseerd. Onder akkerbouw vallen bedrijven die granen, oliezaad, aardappelen (zetmeel), consumptiegroenten en voedergewassen verbouwen. Maar ook de bloembollenteelt val onder deze branche.

Trends, cijfers en verwachtingen

Ga voor actuele sectorinformatie zoals maco-economische cijfers, analyses en vooruitzichten naar insights. Met deze website voorziet ABN AMRO het bedrijfsleven van up-to-date economische informatie, nodig om concurrerend te kunnen ondernemen. Ook vindt u het laatste nieuws over de economie, sectoren en grondstoffen.

De cijfers over en de visie op de agrarische sector zijn samengesteld door sectoreconoom Frank Rijkers.

Risico’s

  • Variaties in wisselkoersen en prijzen zorgen voor fluctuaties in het inkomen.

  • Slechte weersomstandigheden kunnen een groot effect hebben op de inkomsten.

  • Opbrengsten zijn daarnaast afhankelijk van een aantal andere factoren.

Maatregelen

  • Een financiële buffer en eventueel een krediet- en/of rechtsbijstandverzekering kunnen een oplossing bieden.

  • Afspraken binnen de keten kunnen het prijsrisico beperken. Een goed voorbeeld is de consumptieaardappelketen, waar dat nu al met succes gebeurt.

  • Door de weersafhankelijkheid doen akkerbouwers er voor de lange termijn verstandig aan een financiële buffer op te bouwen tijdens pieken om de klappen tijdens de dalen op te kunnen vangen.

Wet- en regelgeving

Toenemende (Europese) wet- en regelgeving betekent een grote lastenverzwaring in de agrarische sector:

  • Het suikerquotum wordt per september 2017 binnen de EU afgeschaft. Dit biedt zowel kansen als bedreigingen voor suikerbietentelers. Volgens de universiteit Wageningen (WUR) kan het areaal suikerbieten hierna in Nederland groeien met 14%. In heel Europa er 10% ruimte voor een groei van 10%. De ontwikkeling van de prijzen is echter onzeker.

  • In 2024 zijn asbestdaken definitief verboden in Nederland. Voor die tijd moeten alle asbesthoudende dakbedekkingen zijn verwijderd.

Trends

In de akkerbouw zijn een aantal trends waarneembaar:

  • Nederland kan kwaliteit leveren door (internationale) innovaties toe te passen, zoals GPS-systemen, drones en sensoren.

  • De sector zet in op duurzame productie. Biologische teelt met goede afzetmogelijkheden is hierdoor in opkomst. Stichting Veldleeuwerik is neen goed voorbeeld van een door de sector zelf opgezet initiatief.

  • Het nieuwe Europese landbouwbeleid is volledig gericht op ‘vergroening’ van de landbouw. Boeren krijgen daarin de keus: óf ze kiezen voor standaard vergroeningsmaatregelen (zoals het jaarlijks wisselen van gewas, het behoud van grasland of inrichting en beheer van waardevolle landschappen), of voor een duurzamere werkwijze (via certificaten) en/of agrarisch natuurbeheer. Alleen gecertificeerd biologische bedrijven komen in aanmerking voor een vergroeningspremie.

Risico’s

  • De verdergaande wet- en regelgeving op het gebied van duurzaamheid en milieu kunnen ervoor zorgen, dat de aansprakelijkheidsrisico’s toenemen.

  • Nieuwe technologieën en productiemethodieken kunnen veranderde of nieuwe risico’s met zich meebrengen.

Maatregelen

• Laat u goed informeren of uw huidige verzekering en dekkingen nog toereikend zijn. Zijn alle risico’s afgedekt?

Personeel

De meeste akkerbouwers zijn zelfstandig ondernemer. Ze maken steeds vaker gebruik van flexibele arbeidskrachten. De akkerbouw zet voornamelijk tijdens piekperioden (oogst) flexibele arbeidskrachten in.

De landbouw kent een van de laagste percentages ziekteverzuim van alle sectoren. In ongeveer de helft van de verzuimgevallen gaat het om lichamelijke klachten. In 2013 is het ziekteverzuim zelfs nog verder gedaald: van 3% in 2011 tot 2,7% in 2013. De oorzaak kan liggen in het feit dat werknemers gelukkig zijn dat ze een baan hebben en zich daardoor minder snel ziek melden. Als de economie weer aan gaat trekken de komende jaren, kan dit percentage weer gaan stijgen.

De WGA-vast premies van het UWV voor agrarische bedrijven dalen in 2015. Toch zijn ze nog steeds hoger dan die voor andere sectoren in het bedrijfsleven. Daarentegen stijgen de premies voor WGA-flex en Ziektewet-flex (ZW-flex). Deze premies zijn dan weer lager dan die voor andersoortige bedrijven.

Risico’s

  • Schaalvergroting bij bedrijven kan leiden tot een toename van de risico’s op ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid.

  • In de agrarische sector komen een aantal ‘beroepsziektes’ regelmatig voor, zoals rugklachten, huidaandoeningen en luchtwegaandoeningen door blootstelling aan bestrijdingsmiddelen.

  • De Wet beperking ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid vangnetters (BeZaVa) kan – zeker met het oog op de toename van het aandeel flexwerkers – een grote impact hebben op de personeelskosten. De nieuwe wet Werk en zekerheid (WWZ) kan gevolgen hebben voor de inhuur van flexwerkers.

  • Voor deze groep ondernemers is het risico op verlies van inkomen bij arbeidsongeschiktheid en het risico op een pensioengat groot. Wel is er voor de agrarische sector algemeen verbindend verklaarde cao’s, zoals het sociaal fonds arbeidsmarktbeleid voor agrarische en aanverwante bedrijven (Colland cao), Open Teelten Landbouw,  Open Teelten Bloembollen en Bloembollengroothandel.

Maatregelen

  • Preventie, verzuimbegeleiding, re-integratie en goede inkomensverzekeringen zijn in deze branche steeds belangrijker.

  • U bent als ondernemer met personeel wettelijk verplicht om een Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E) uit te voeren. Dat geeft u een goed beeld van aandachtpunten op het gebied van werknemersveiligheid. Als u daar hulp bij zoekt, dan kan Stichting Stigas de uitvoering van het arboconvenant Agro & Arbo werkt beter voor u coördineren. Ook biedt de stichting RI&E diensten, re-integratie en preventieadviezen.

  • Laat u zich verder goed adviseren over de mogelijkheden van eigenrisicodragerschap voor de Ziektewet-flex en WGA.

Meer informatie over de gevolgen van de nieuwe Wet werk en zekerheid (WWZ) voor de inhuur van flexwerkers vindt u onder Personeel.