Broei op de heide

Het brandgevaar van broei

Weinig ondernemers zijn zich bewust van het gevaar van spontane ontbranding. Toch komt dit vaker voor dan u denkt. Broei in een hooiberg, daar hebben de meesten wel van gehoord. Maar weet u of er binnen uw organisatie andere materialen aanwezig zijn die door broei zomaar vlam kunnen vatten?

Wat veroorzaakt zelfontbranding door broei?

Zelfontbranding door broei komt voor bij uiteenlopende materialen, zowel bij vaste stoffen als bij vloeistoffen. De temperatuur van een materiaal stijgt dan, zonder warmte uit de omgeving op te nemen. Dit is het gevolg van een zogeheten ‘exotherme reactie’: een chemische reactie waarbij warmte vrijkomt. Een bekend voorbeeld is broei in (vochtig) hooi.

Wanneer gaat het fout?

Broei wordt gevaarlijk, wanneer het materiaal zijn warmte niet meer kwijt kan aan zijn omgeving. Dit kan gebeuren als het is ingepakt of samengeperst. Hierdoor kan de temperatuur zo hoog oplopen, dat het materiaal gaat smeulen of zelfs ontvlamt. Met brandbare materialen in de directe omgeving breidt een beginnend brandje zich snel uit tot een verwoestende vuurzee.

Poetsdoeken en verffilters

Spontane zelfontbranding is mogelijk bij onder meer plantaardige en dierlijke oliën (zoals lijnzaadolie en visolie), verven en lakken op basis van lijnolie, lijmen of vluchtige oplosmiddelen, houtskool en houtkrullen. Vooral de combinatie van olie en textiel vormt een groot brandrisico. Denk aan poetsdoeken die gebruikt zijn om parket in de lijnolie te zetten of doeken met lijmresten die dakdekkers op het dak laten liggen. Maar ook vervuilde verffilters in de spuiterij van autoschadeherstelbedrijven en interieurbouwbedrijven leiden regelmatig tot grote brandschade.

Broei in wasgoed

Ook lakens en handdoeken gebruikt door massagesalon en sauna’s kunnen resten van (etherische) oliën bevatten. Als die op een hoop liggen en er komt zuurstof bij, kan er brand ontstaan. Daarom is het raadzaam om gebruikte lakens en handdoeken te bewaren in gesloten, stalen containers. Zelfs textiel dat al gewassen is, kan nog steeds olieresten bevatten en daardoor in de wasdroger tot ontbranding komen. Reinig ze daarom op hoge temperaturen en zorg dat alle olie wordt uitgewassen.

Broei voorkomen op de boerderij

De meeste agrariërs weten precies waar de broeirisico’s liggen. Voor de volledigheid beschrijven we hier nog eens de preventiemaatregelen:

  • Plaats compact gebundelde hooibalen niet vlakbij brandbare materialen.

  • Plaats thermokoppels in silo’s of in andere bulkopslagen om in de gaten te kunnen houden of de temperatuur niet te hoog wordt.

  • Zorg dat het kuilgras niet te droog is: het droogstofpercentage (‘ds’) mag niet hoger zijn dan 50 procent.

  • Bij maïs mag het droogstofpercentage niet onder de 35 procent komen.

Broei voorkomen na olie- en schilderwerkzaamheden

De meeste broei ontstaat geruime tijd na afronding van de werkzaamheden, als iedereen naar huis is. Het zijn vooral verfrommelde doeken met olie of verfresten die een verhoogde kans op brand geven door broei. Beperk de risico’s op broei door:

  • gebruikte doeken, kwasten en rollers onder te dompelen in een bak met water. U kunt doeken ook uithangen of uitleggen om te drogen;

  • houtskool volledig te laten afkoelen. Voorkom ook dat er een luchtstroom kan plaatsvinden;

  • verffilters regelmatig te reinigen of te vervangen.

Welke risico's naast broei loopt u als ondernemer

Meer dan 12000 ondernemers gingen u voor en vulden de online risicoscan in. Met deze tool krijgt u inzicht in uw zakelijk risico's, preventiemiddelen en verzekeringen. Ga direct aan de slag en ontvang kosteloos uw persoonlijke rapport in uw mailbox.

Start de nu online risicoscan

Wat te doen bij broei?

Mocht er ondanks de maatregelen toch iets gaan broeien, probeer dan brand te voorkomen:

  • Als broei in een bulkbunker plaatsvindt, trek deze dan uit elkaar zodat de broeihaard kan worden geblust.

  • Vindt broei plaats in een silo, laat blussen dan aan de brandweer over. De kans op een stofexplosie is zeer groot als u zelf (op de verkeerde manier) gaat blussen.

  • Broei in doeken kunt u vaak blussen met water of door de doeken af te dekken: de brand dooft dan door zuurstofgebrek.

Als de broei tot brand leidt, breng dan altijd eerst de aanwezigen in veiligheid en bel 112.

Tips van de brandweer

Wilt u meer weten over het voorkomen van brand door broei? Meer nuttige preventietips vindt u op de website van de brandweer.