Sla het menu over en ga direct naar de content van deze pagina. Sla het menu over en ga direct naar zoeken.

Hoe vermindert u het risico van ketenaansprakelijkheid?

Ook als onderaannemer kunt u aansprakelijk worden gesteld voor (gevolg)schade. Dat heet ‘ketenaansprakelijkheid’. Met goede algemene voorwaarden kunt u uw aansprakelijkheid beperken. Hans Helsdingen, jurist algemeen verbintenissenrecht bij ARAG, beschrijft welke stappen u moet nemen om dit risico te minimaliseren.

Wat is ketenaansprakelijkheid?

‘Ketenaansprakelijkheid is een groot risico, waar niet iedere ondernemer zich van bewust is. Terwijl het tot de ondergang van uw bedrijf kan leiden. Stel: een groot bouwbedrijf neemt een opdracht aan om een fabriekshal neer te zetten. Het bouwbedrijf huurt een staalbouwbedrijfje in als onderaannemer om het stalen frame voor de hal te maken. Na een half jaar verzakt het dak. Wat blijkt? Het staalbouwbedrijf heeft een foute las gemaakt. De fabriek moet 2 weken dicht om het dak te herstellen. De opdrachtgever verhaalt de herstelschade én de gevolgschade (de gederfde inkomsten van de fabriek) op de aannemer. Die stelt op zijn beurt de onderaannemer aansprakelijk.

Schade funest voor bedrijf

De schade bedraagt 1,5 miljoen. Als de onderaannemer verstandig is geweest, heeft hij ervoor gezorgd dat zijn algemene voorwaarden gelden, waarin hij zijn aansprakelijkheid heeft beperkt. Daarnaast heeft hij hopelijk een goede AVB (aansprakelijkheidsverzekering bedrijven). Zo niet, dan betekent dit zeer waarschijnlijk einde verhaal voor zijn staalconstructiebedrijf. Hoe kun je zoiets voorkomen?

U krijgt de vraag een offerte uit te brengen voor een onderdeel van een project. U bent dus onderaannemer. Dan neemt u de volgende stappen:

Stap 1: Verklaar uw algemene voorwaarden van toepassing.

Dat kunt u het beste al direct in uw offerte doen. Als staalbouwer zijn dat waarschijnlijk de voorwaarden die u van de Metaalunie heeft overgenomen.

Stap 2: Zorg dat de klant uw algemene voorwaarden leest.

Bij een aansprakelijkheidsstelling kunt u zich alleen op de bepalingen in uw algemene voorwaarden beroepen, als u kunt bewijzen dat uw klant die ook echt gelezen heeft. Voeg daarom de algemene voorwaarden bij de offerte als bijlage of laat ze achterop de offerte drukken. Vraag vervolgens uw klant niet alleen de offerte en/of het contract te tekenen, maar om ook de algemene voorwaarden te paraferen.

Stap 3: Wijs de algemene voorwaarden van de opdrachtgever af.

Deze stap vergeten veel ondernemers. Als de opdrachtgever algemene voorwaarden heeft die strijdig zijn met de uwe, dan zijn uw voorwaarden niets meer waard. Daarom moet u letterlijk in uw algemene voorwaarden opnemen: ‘Hierbij wijs ik alle voorwaarden af die strijdig zijn met mijn algemene voorwaarden.’

Stap 4: Battle of forms? De klus aannemen, weigeren of onderhandelen.

Uw opdrachtgever kan natuurlijk ook uw voorwaarden afwijzen. Dan is er sprake van een battle of forms: wie wint de strijd om de voorwaarden? Als de aannemer die u de opdracht aanbiedt heel groot is, heeft u waarschijnlijk weinig keus. Voor u immers tien anderen. U moet dan dus een commerciële afweging maken: deze lucratieve klus laten schieten omdat het risico te groot is, of het risico nemen. Bij gelijkwaardiger partijen kunt u onderhandelen over de voorwaarden. Het is hoe dan ook belangrijk dat u advies inwint bij uw verzekeraar: hoe groot is het risico dat u neemt door de klus aan te nemen?

Wat kun u regelen in algemene voorwaarden?

Eigenlijk zou de eerste stap moeten zijn: uw algemene voorwaarden op maat maken. Daarin kunt u namelijk uw aansprakelijkheid beperken, bijvoorbeeld tot de verzekerde som op uw polis. U kunt ook eventuele gevolgschade uitsluiten. In het geval van de fabriekshal moet de staalbouwer dan wel de schade herstellen, maar hoeft hij niet de gederfde omzet van de fabriek te vergoeden. Dat scheelt hem 1,4 miljoen! Ook kunt u bepalingen opnemen over betalingen en betaaltermijnen. Bijvoorbeeld dat u de werkzaamheden opschort, als u niet tijdig betaald krijgt.

Afdekken maar niet volledig aftimmeren

Bedenk wel dat als u te veel beperkingen aan uw aansprakelijkheid stelt, niemand nog met u in zee wil. Bovendien kan een rechter oordelen dat uw voorwaarden niet redelijk zijn, zodat u alsnog voor alle schade moet opdraaien. Het is dus de kunst om uw risico’s zoveel mogelijk te beperken, maar binnen de grenzen van het redelijke en acceptabele. Ook daarin is goed advies vooraf onontbeerlijk.

Rechtsgeldigheid boven alles

Tot slot wil ik u nog eens op het hart drukken hoe belangrijk stap 1 tot en met 3 zijn. U kunt nog zulke fantastische voorwaarden hebben, maar als die niet rechtsgeldig zijn, kan een jurist weinig voor u doen als het misgaat. En laat u goed informeren over uw risico’s. Alleen dan kunt u een goede afweging maken of u het ketenaansprakelijkheidsrisico wilt nemen en hoe u dat zo veel mogelijk kunt beperken.’

Dit artikel is geplaatst door

Hans Helsdingen
Senior Jurist
Logo van ARAG